Voor wie is VOL-VCA?
VOL-VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden. Het diploma is bedoeld voor mensen die leiding geven op de werkvloer, zoals een voorman, ploegleider, uitvoerder of chef monteur. Volgens SSVV is het ook bedoeld voor zzp'ers die als onderaannemer bij een VCA-gecertificeerd bedrijf werken. Met VOL-VCA laat je zien dat je de regels kent en dat je gevaarlijke situaties herkent en voorkomt, voor jezelf en voor de mensen aan wie je leiding geeft.
Werk je zelf op de vloer zonder leiding te geven, dan is B-VCA meestal genoeg. Ben je intercedent of leidinggevende bij een uitzendbureau, dan heb je volgens SSVV het diploma VIL-VCU nodig in plaats van VOL-VCA.
Hoe ziet het examen eruit?
Volgens SSVV bestaat het VOL-VCA-examen uit 60 meerkeuzevragen en heb je er 60 minuten voor. Je hoort direct na afloop of je bent geslaagd. Het examen is geschreven op taalniveau B1, iets hoger dan B-VCA. Een opleiding volgen is niet verplicht, maar wel aan te raden. Het diploma is tien jaar geldig en wordt vastgelegd in het Centraal Diploma Register (CDR).
Hoeveel vragen moet je goed hebben?
In de toetsmatrijs VOL-VCA (versie 2026) staat de cesuur: 64,5% van de punten, dat is 3870 punten. Als alle 60 vragen even zwaar tellen, komt dat neer op ongeveer 39 goede antwoorden. Volgens dezelfde toetsmatrijs kunnen er verschillende vraagvormen voorkomen: meerkeuze, meerdere antwoorden aanvinken, matrixvragen en koppelvragen. Wij oefenen de stof met vragen waarbij je steeds één antwoord kiest uit vier.
Welke onderwerpen komen aan bod?
Het examen is verdeeld over vier hoofdstukken. Tussen haakjes staat hoeveel van de 60 vragen volgens de toetsmatrijs uit dat hoofdstuk komen.
- Voorbereiden, bespreken en inspecteren van de werkzaamheden (22 vragen): het grootste verschil met B-VCA. Je leert de taken van werkgever, opdrachtgever en operationeel leidinggevende, de bevoegdheden van de Nederlandse Arbeidsinspectie, deskundige bijstand en VCA-, VCU- en VCO-certificering. Daarnaast: veilig gedrag bevorderen, voorlichting geven, werkoverleg en toolboxmeetings, werkplekinspecties en observatierondes, de preventiehiërarchie, de RI&E, de (taak)risicoanalyse, de LMRA en het V&G-jaarplan.
- Uitvoeren van werkzaamheden (20 vragen): de inrichting van de werkplek (geluid, trillingen, klimaat, verlichting, tillen en mentale belasting), veiligstellen van installaties, signalering, persoonlijke beschermingsmiddelen, machines, hijswerk, heftrucks, werken op hoogte en in besloten ruimtes.
- Beheersen van specifieke gevaren (13 vragen): gevaarlijke stoffen en de volgorde van maatregelen, asbest, zuurstof, gascilinders, elektriciteit en kwalificaties voor elektrisch werk, straling, blusmiddelen en de heetwerkwacht.
- Beheersen van incidenten en noodsituaties (5 vragen): melden en registreren van incidenten, ongevallenonderzoek, het bedrijfsnoodplan, bedrijfshulpverlening, evacuatieoefeningen en wat je doet bij alarm.
Wat is er veranderd in 2026?
SSVV heeft de VCA-examens vernieuwd op basis van nieuwe eind- en toetstermen. Sinds september 2026 zitten ook de wijzigingen van versie 3.1 in de examens. Voor leidinggevenden is vooral nieuw dat de taken van de opdrachtgever erbij zijn gekomen, waaronder de vergewisplicht: de opdrachtgever moet nagaan of aannemers en onderaannemers veilig en gezond werken. Ook wordt naast de werkvergunning nu gesproken over specifieke veiligheidsafspraken. Oude oefenvragen kunnen daardoor achterhaald zijn. Onze vragen zijn geschreven op basis van de eind- en toetstermen en toetsmatrijs die SSVV in 2026 publiceerde.
Zo bereid je je goed voor
- Begin bij hoofdstuk A. Daar komen 22 van de 60 vragen uit, en juist daar zit de stof die je bij B-VCA nog niet had.
- Denk als leidinggevende. Veel vragen beschrijven een situatie en vragen wat jij als leidinggevende doet: het werk stilleggen, de TRA bijstellen, een toolbox houden of iemand aanspreken.
- Ken de volgordes. De preventiehiërarchie (bron, collectief, individueel, PBM), de stappen van een RI&E, de fasen van een noodsituatie en de stappen na een incident komen vaak terug.
- Leer de getallen. Bijvoorbeeld 80 en 85 dB(A), 2,5 meter valgevaar, 19% zuurstof, 10% van de LEL en meer dan drie werkdagen verzuim voor de ongevallenlijst.
- Lees de uitleg, ook als je het goed had. Daar staat de regel achter het antwoord, met de bron.
- Maak een oefenexamen op tijd. 60 vragen in 60 minuten is één minuut per vraag. Dat is krapper dan bij B-VCA, dus oefen ook je tempo.
Testklaar is een onafhankelijk oefenplatform. We zijn niet verbonden aan SSVV of aan een examenorganisatie, en onze vragen zijn geen echte examenvragen. Je examen plan je zelf bij een examencentrum dat het VCA-examen mag afnemen.
Drie voorbeeldvragen met uitleg
Eén vraag uit verschillende onderdelen van het volledige pakket, met antwoord en uitleg.
Welke bevoegdheid heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie?
- Werk laten stilleggen als mensen ernstig gevaar lopen
- Een werknemer ontslaan na een overtreding van de regels
- Het VCA-diploma van een werknemer intrekken
- De RI&E van het bedrijf zelf opstellen
Twee gelijke machines staan naast elkaar en geven elk 85 dB(A). Hoe hoog is het geluidsniveau als ze samen draaien?
- Ongeveer 170 dB(A), want het telt gewoon op
- Ongeveer 88 dB(A)
- Ongeveer 85 dB(A), want het verandert niet
- Ongeveer 95 dB(A), want het stijgt met 10 dB
Wat geeft het rode vlak (bovenaan) van de gevarendiamant aan?
- Gevaar voor de gezondheid bij inademing
- Instabiliteit en kans op een heftige reactie
- Een gevaarlijke reactie met bluswater
- Brandgevaar
